Kalsifik tendonit

Kalsifik Tendinit Nədir?

Kalsifik tendinit, tendonlarda kalsium kristallarının toplanması nəticəsində yaranan və şiddətli ağrılarla müşayiət olunan bir sağlamlıq problemidir. Tibbi terminologiyada "kalsifik" kalsium yığılmasını, "tendinit" isə tendonun iltihabını ifadə edir. Bu vəziyyət toxumada gərginlik və iltihab yaradaraq, xəstənin həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərir. Xəstəlik adətən kəskin ağrı dövrləri və tamamilə ağrısız keçən mərhələlərlə xarakterizə olunur.

Kalsifik Tendinit Ən Çox Hansı Bölgələrdə Görülür?

Kalsium yığılması bədənin müxtəlif nahiyələrində baş verə bilsə də, müəyyən bölgələr bu problemə daha meyillidir. Ən çox təsirlənən bölgələr aşağıdakılardır:

• Çiyin: Xüsusilə rotator cuff əzələlərindən biri olan supraspinatus tendonu ən çox rast gəlinən yerdir.
• Omba: Bud oynağı ətrafındakı tendonlar.
• Diz: Diz qapağı və ətrafındakı bağlar.
• Topuq: Aşil tendonu nahiyəsi.

Səbəblər və Risk Faktorları

Kalsifik tendinitin dəqiq yaranma səbəbi tam olaraq bilinməsə də, aparılan araşdırmalar müəyyən amillərin bu riski artırdığını göstərir. Aşağıdakı cədvəldə xəstəliyi tətikləyən əsas faktorlar qeyd edilmişdir:

Xəstəliyin İnkişaf Mərhələləri

Kalsifik tendinit prosesi üç əsas mərhələdən keçir. Hər bir mərhələdə xəstənin hiss etdiyi simptomlar fərqlilik göstərir:

1. Formalaşma Mərhələsi

Bu dövrdə tendonda kalsium kristalları yavaş-yavaş yığılmağa başlayır. Prosesin ilkin mərhələsi olduğu üçün xəstələrdə çox vaxt heç bir əlamət və ya ağrı müşahidə olunmur.

2. Resorbsion (Həllolma) Mərhələsi

Orqanizm yığılmış kalsiumu öz-özünə yox etməyə, yəni "yeməyə" çalışır. İmmunitet sisteminin reaksiyası nəticəsində kəskin ağrılar məhz bu mərhələdə meydana çıxır.

3. Post-kalsifik Mərhələ

Kalsiumun təmizlənməsindən sonra toxuma özünü bərpa etməyə başlayır. Bu dövrdə iltihab azalır və ağrılar tədricən yox olur.

Kalsifik Tendinitin Əlamətləri

Xəstəliyin diaqnozu qoyularkən xəstənin şikayətləri böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əsas simptomlar aşağıdakılardan ibarətdir:

• Kəskin və ya davamlı çiyin ağrısı.
• Qolu qaldırarkən və ya çevirərkən artan ağrı hissi.
• Gecə saatlarında şiddətlənən ağrılar və buna bağlı yuxusuzluq.
• Çiyin oynağının hərəkətliliyinin nəzərəçarpacaq dərəcədə azalması.
• Bəzi hallarda zədəli nahiyəyə toxunduqda belə həssaslıq və ağrı.

Diaqnostika Metodları

Kalsifik tendinitin dəqiq diaqnozu üçün müasir görüntüləmə üsullarından istifadə olunur:

Müalicə Üsulları

Müalicə planı xəstəliyin mərhələsinə və ağrının şiddətinə uyğun olaraq iki əsas qrupa bölünür:

Konservativ (Qeyri-cərrahi) Müalicə

İlkin mərhələdə ağrı və iltihabı azaltmaq üçün NSAİİ dərmanlar (ibuprofen, diklofenak), buz tətbiqi və istirahət tövsiyə olunur. Bununla yanaşı, fizioterapiya çərçivəsində ultrasəs terapiyası, elektroterapiya və əzələləri gücləndirən xüsusi məşqlər tətbiq edilir. Şiddətli hallarda kortizon inyeksiyası və kalsium yığınlarını dağıtmaq üçün qeyri-invaziv şok dalğa (ESWT) terapiyası effektiv nəticələr verir.

İnvaziv və Cərrahi Üsullar

Konservativ müalicə nəticə vermədikdə və ya kalsium yığıntısı çox böyük olduqda aşağıdakı üsullara müraciət edilir:

1. İğnə aspirasiyası (barbotaj): Lokal anesteziya altında kalsiumun iynə ilə çıxarılması.
2. Artroskopik cərrahiyyə: Endoskopik üsulla tendonun içindəki kalsiumun tam təmizlənməsi.

Xülasə Cədvəli